Hansi de ooievaar: van Loburg de wereld in – een avontuur van het hart!

Hansi de ooievaar: van Loburg de wereld in – een avontuur van het hart!

Op 5 augustus 2013 begon een fascinerende reis voor een kleine ooievaar genaamd Hansi in Loburg, Brandenburg. Uitgerust met een GPS-zender werd Hansi de kleinste en jongste van de zestig ooievaars die dit jaar dergelijke technische ondersteuning kregen. Zoals de Beierse radio gemeld zendt Hansi regelmatig zijn locatie door aan een team van onderzoekers van het Loburg Bird Sanctuary, het Max Planck Instituut voor Gedragsonderzoek en een universiteit in Israël. Dankzij deze samenwerking krijgt de wetenschap een nauwkeurig beeld van Hansi's pad.

Op zijn avonturen ging hij met een groep ooievaars naar Tsjechië, terwijl anderen al op weg waren naar Afrika. Tijdens een tussenstop vloog Hansi over Innsbruck en landde uiteindelijk in het Inntal, waar hij vast kwam te zitten in een Alpendal. Plots verdween het signaal van de zender en de wetenschappers vreesden dat het ongeluk Hansi had getroffen.

De onverwachte winter in Beieren

Maar Hansi verraste iedereen: in de winter begon het station weer signalen uit te zenden vanuit Winhöring bij Altötting, Beieren. Daar werd hij verzorgd vanuit een boerderij waar de boeren hem dagelijks voorzagen van biologisch vlees en zelfs een warm voetenbad. Dit was een belangrijk moment voor de biologen omdat ze door Hansi's levensverhaal een cruciaal inzicht bevestigden: het trekgedrag van ooievaars is niet aangeboren, maar cultureel aangeleerd.

Over Hansi en zijn buitengewone winter wordt vanaf 30 augustus verslag gedaan in de podcast “Nameless Heroes – Biographies from the Wilderness” in de ARD-audiobibliotheek. Zijn geval laat op indrukwekkende wijze zien dat ooievaars hun trekroutes en gedrag flexibel kunnen aanpassen.

Nieuwe perspectieven door satelliettelemetrie

Hansi's verhaal is niet alleen een op zichzelf staand geval, maar onderdeel van een grotere onderzoeksbeweging. Satelliettelemetrie, waarmee wetenschappers kunnen ‘migreren’ met trekvogels, opent compleet nieuwe dimensies in het onderzoek naar vogelmigratie. Deze techniek, evenals op de website van Storchenhof Loburg beschreven, geeft gedetailleerd inzicht in de migratie van ooievaars. Er zijn al ruim 35.000 vondsten van witte ooievaarsringen gedocumenteerd, wat de onderzoeksmogelijkheden enorm vergroot.

Het volgen van de vogels strekt zich uit van Centraal-Europa tot het zuidelijkste puntje van Afrika en stelt het grote publiek in staat deel te nemen aan de ooievaarsmigratie en de vogels te volgen. Er wordt gedebatteerd dat ooievaars via verschillende routes naar Centraal-Afrika migreren en dat ze via de tegenovergestelde route kunnen terugkeren als ze groepen van andere populaties tegenkomen.

Inzichten in de migratie van ooievaars

Een ander aspect van het onderzoek naar de migratie van ooievaars is ook te zien in de nieuwste bevindingen die zijn verkregen uit het gebruik van mini-zendapparatuur die wordt aangedreven door zonnecellen. Uit onderzoek is gebleken dat een mannelijke witte ooievaar uit Oost-Duitsland ongeveer 10.000 kilometer naar zijn winterverblijf in Centraal-Afrika heeft gereisd. Er was interessant migratiegedrag, dat ook de hypothese van een U-vormige migratie ondersteunt, zoals op de TAU-website geëxecuteerd.

Samenvattend is Hansi's verhaal slechts een stukje van een grotere puzzel die ons meer leert over het aanpassingsvermogen en het trekgedrag van deze fascinerende vogels. Hartelijk dank aan de toegewijde onderzoekers en boeren die ervoor hebben gezorgd dat deze soort kan blijven bloeien.