De dwazen van Karlsruhe vieren: dit is het begin van het vijfde seizoen!

De dwazen van Karlsruhe vieren: dit is het begin van het vijfde seizoen!

Vandaag, 11 november 2025, begint in Keulen het vijfde seizoen, dat door velen wordt gevierd als het hoogtepunt van de dwaze drukte. Om precies 11.11 uur openen de dwazen de poorten naar de kleurrijke wereld van Carnaval, waar ze voor een bepaalde tijd de controle over de tradities overnemen. Het seizoen van dit jaar belooft een bijzonder interessante reis naar de diepten van de dwazencultuur, versterkt door de tentoonstelling "Fool's Freedom!? A short story of breken de regels" in de Badische Landesbibliothek Karlsruhe, die loopt tot 21 februari 2026 is te zien.

Curator Katrin Hesse vestigt in de tentoonstelling de aandacht op de bijbelse verwijzing naar de dwaas, die het zondige symboliseert en genoemd wordt in Psalm 53:2: “De dwaas zegt in zijn hart: Er is geen God.” Bijzonder verhelderend zijn de thematische stations die licht werpen op de gebieden van liefde en dood, maar ook op de val van de mens. Hier wordt de dwaas afgebeeld als een figuur die vroege regels overtreedt en zo een brug slaat naar carnavalstradities.

De rol van de dwaas: van zondigheid naar vreugde

De nar is lange tijd een symbolisch wezen geweest dat vaak met de duivel werd geassocieerd. De wortels ervan zijn terug te voeren tot de Hoge Middeleeuwen en vonden literaire uitdrukking in de 14e en 15e eeuw. De tentoonstelling presenteert onder meer fragmenten uit Sebastian Brants morele satire “The Ship of Fools” uit 1494, visueel ondersteund door Albrecht Dürer. Daarin bespotte Brant de ondeugden van zijn medemensen en droeg hij bij aan de opkomst van de dwaas als grensovergang.

Door de eeuwen heen is het beeld van de dwaas veranderd. In de 19e eeuw ontwikkelde de dwaas zich van een zondige regelovertreder tot een opgewekte figuur, gericht op vreugde en gezelligheid. Fastnacht, ontstaan ​​uit heidense en christelijke gebruiken en regionaal bekend onder verschillende namen als Carnaval, Fastnacht en Fasching, is inmiddels een belangrijk onderdeel van het culturele leven geworden. Het biedt de samenleving de mogelijkheid om spanningen te verminderen en als uitlaatklep te fungeren, zoals “Battlemerchant” duidelijk maakt in zijn reflecties over de wortels van carnaval.

Vrijheid van dwazen en haar oorsprong

In de middeleeuwen gaf carnaval mensen de kans om de sociale orde omver te werpen door zich als edelen te verkleden en hun meesters belachelijk te maken. Deze vorm van vrijheid van dwazen was een cruciaal aspect van Carnaval dat tot op de dag van vandaag deel uitmaakt van de vieringen. Maskers en kostuums speelden een centrale rol; ze stelden mensen in staat hun sociale identiteit af te werpen en nieuwe rollen op zich te nemen. Deze traditie is onlosmakelijk verbonden met het hedendaagse carnaval, waar vreugde centraal staat en kritiek op bestaande grieven kan worden geuit.

Met de start van het vijfde seizoen vandaag worden alle dwazen uitgenodigd om hun maskers op te zetten en te genieten van de geneugten van Carnaval. Moge de Vrijheid der Dwazen de sociale reflectie blijven aanmoedigen en de vermommingen laten vliegen!