Wachtdagen voor zieke mensen? Ondernemers en vakbonden in conflict!
Het debat over ziekteverlof en loonsverlagingen in Duitsland bereikt nieuwe dimensies met het voorstel van Oliver Bäte voor een wachtdag.

Wachtdagen voor zieke mensen? Ondernemers en vakbonden in conflict!
In Duitsland wordt momenteel intensief gediscussieerd over het hoge ziekteniveau en mogelijke maatregelen om dit aantal terug te dringen. Oliver Bäte, de CEO van Allianz, veroorzaakt massale discussies met zijn voorstel om een wachtdag opnieuw in te voeren. Volgens Bäte zou dit betekenen dat medewerkers de kosten van de eerste ziektedag zelf zouden moeten dragen, wat hem een brede, kritische reactie opleverde. Velen zien dit idee als een brutale aanval op de rechten van werknemers, terwijl ze tegelijkertijd benadrukken dat deze stap jaarlijks ongeveer 40 miljard euro kan besparen. In Duitsland ontvang je momenteel vanaf de eerste ziektedag je salaris, wat in de huidige discussie hoog op de agenda staat. Momenteel heeft Duitsland een gemiddeld ziekteverlof van twintig dagen per jaar, terwijl het EU-gemiddelde slechts acht dagen bedraagt, wat de bezorgdheid over de hoge financiële lasten voor werkgevers onderstreept. Deze informatie is samengesteld door Tagesschau.
In dit debat benadrukken tal van bedrijven, zoals ZF, met het hoofdkantoor in Friedrichshafen, dat zij een toename van het ziekteverzuim hebben opgemerkt, maar zonder de exacte oorzaken te noemen. Het farmaceutische bedrijf Vetter zet vraagtekens bij de wachttijd en waarschuwt dat dit valse prikkels kan creëren. Uiteindelijk zijn gezonde medewerkers cruciaal voor de hoge kwaliteit van de medicatieproductie, die op zijn beurt strenge hygiënenormen vereist. De Liebenau Foundation maakt een soortgelijke verklaring en roept op tot een gedifferentieerd sociaal-politiek debat over deze onderwerpen.
De gevolgen van het hoge aantal ziekten
Het hoge ziekteniveau in Duitsland heeft grote gevolgen voor de economie. Jaarlijks betalen werkgevers tot 77 miljard euro voor de salarissen van werknemers met ziekteverlof, plus nog eens 19 miljard euro van zorgverzekeraars. Veel bedrijven zien de noodzaak om deze trend te beteugelen. De Ingenieur.de rapporteert over nieuwe voorstellen zoals de invoering van onbetaalde ziektedagen of zelfs een salarisverlaging tijdens arbeidsongeschiktheid. Dergelijke maatregelen zouden echter ook tot verdere problemen kunnen leiden, omdat ze het ‘presenteïsme’ zouden kunnen vergroten, waarbij werknemers ondanks hun ziekte op het werk verschijnen om inhoudingen op hun loon te vermijden.
De Duitse Federatie van Vakbonden (DGB) bekritiseert het idee van een ouderschapsverlofdag als “zeer oneerlijk” en waarschuwt voor de negatieve effecten die deze regeling zou kunnen hebben, vooral voor laagverdienende werknemers. Uit een enquête bleek dat 70 procent van de werknemers minstens één keer per jaar ziek ging werken, wat de zorgwekkende situatie onderstreepte. Ook Verdi-directeur Maria Winkler noemt het voorstel achterhaald en pleit voor een positieve bedrijfscultuur, waarbij medewerkers zich veilig kunnen voelen bij ziekte, zonder bang te hoeven zijn voor economische nadelen.
De gezondheidsuitdagingen
Naast de financiële aspecten moet er ook rekening worden gehouden met gezondheidsuitdagingen in het debat over het hoge ziekteniveau. Ongeveer 50 procent van de verzekerden had in 2023 minimaal één ziektebriefje, waarbij het jaargemiddelde 20 verzuimdagen per persoon bedroeg. De belangrijkste diagnoses zijn verkoudheid, psychische aandoeningen en aandoeningen aan het bewegingsapparaat. Deze ontwikkeling is terug te zien in de statistieken: In 2023 bedroeg het gemiddelde ziekteverzuim al 17,7 dagen, wat aantoont dat de uitdagingen op de arbeidsmarkt nog complexer zijn dan aanvankelijk werd gedacht.
De discussie over een wachtdag roept dan ook veel vragen op. Het blijft onduidelijk of dit voorstel daadwerkelijk tot verlichting zou leiden of zelfs het tegenovergestelde effect zou kunnen hebben. Wat wel duidelijk is, is dat het debat nog lang niet voorbij is en dat zowel politieke als sociale reacties op de eisen en andere suggesties van Bäte dringend nodig zijn om tot een haalbare oplossing te komen.