Wijngaarden in het district Rems-Murr: braakland en zijn toekomst

Wijngaarden in het district Rems-Murr: braakland en zijn toekomst

Midden in de schilderachtige wijnlandschappen van het district Rems-Murr zie je hoe steeds meer wijngaarden braak liggen. Volgens een recent onderzoek is momenteel ongeveer 49,5 hectare wijngaarden ongebruikt, terwijl ongeveer 18,1 hectare als ‘afval’ wordt geclassificeerd: ze zijn niet gekapt, maar worden niet langer bebouwd. In juni 2025 rapporteerde het wijnkadaster 1.196,6 hectare wijngaarden, een daling ten opzichte van de 1.264,2 hectare uit 2019. Deze ontwikkeling roept vragen op, zowel voor de wijnmakers als voor de regio als geheel. Waar moeten de eigenaren van braakliggende wijngaarden hulp vinden en wat kan er aan deze trend worden gedaan?

Kaderverkaveling, die een lange geschiedenis kent in de Remstal, zou een sleutel kunnen zijn tot het nieuw leven inblazen van de wijnbouwcultuur. De eerste grote consolidatie van de wijngaarden begon in 1952 in Fellbach en de laatste maatregelen werden na bijna 50 jaar voltooid bij Bürger Schlossberg in Winnenden. Deze lange processen gingen gepaard met industrialisatie, die een sterke invloed had op de wijnbouw. Historisch gezien waren de wijnopbrengsten in deze regio vaak tien keer zo hoog als nu. Karakteristieke druivensoorten met namen als “Misery” of “Grobschwarz” werden gekweekt voor massaproductie. Het doelbewust persen van witte en rode druiven samen als ‘Schiller’ vertegenwoordigde de tijd waarin de nadruk sterk op kwantiteit lag.

Belangrijke ruilverkavelingsmaatregelen

De mechanisatie in de wijnbouw, die sinds de jaren vijftig een grote invloed heeft gehad, leidde tot de noodzaak tot ruilverkaveling. Deze maatregelen verbeteren niet alleen de teeltomstandigheden, maar zorgen ook voor een duurzaam gebruik van de wijngaarden onder vaak moeilijke topografische omstandigheden. Vooruitgang van de tractie van dieren tot moderne vierwielige tractoren en van handmatige cultivatie tot volautomatische planttechnieken met laserstralen zorgen voor een revolutie in het veld. Kaderverkaveling biedt niet alleen technische oplossingen, maar draagt ​​ook bij aan het behoud van het historische cultuurlandschap.

De afgelopen decennia is er ook indrukwekkende vooruitgang geboekt bij het herstel van waterlichamen en de bevordering van de biodiversiteit, die wordt ondersteund door passende beschermende maatregelen. Dit versterkt niet alleen de regio ecologisch, maar bevordert ook het toeristisch potentieel van de wijnlandschappen langs de Duitse Wijnroute.

Ontwikkeling en participatie

Een ruilverkavelingsbesluit is doorgaans de eerste stap om een ​​gemeenschap van deelnemers te helpen een nieuw ontwikkelingsproces op gang te brengen. Deze gemeenschap, die tevens functioneert als een overheidsbedrijf, brengt eigenaren, autoriteiten en organisaties samen om de toekomst van de wijngaarden te bespreken. Wijzigingen aan de getroffen eigendommen kunnen alleen worden doorgevoerd met toestemming van de ruilverkavelingsautoriteit, wat de kwestie van medezeggenschap en participatie onder de aandacht brengt.

De uitdagingen waarmee wijnbouwers worden geconfronteerd illustreren het belang van integratie en gezamenlijke planning voor duurzame landbouw. De vraag blijft hoe de regio wil omgaan met de braakliggende wijngaarden en welke maatregelen genomen kunnen worden om deze nieuw leven in te blazen.

Zoals de berichtgeving van ZVW laat zien dat de noodzaak tot actie duidelijk is en dat de hoop op een heropleving van de wijnbouw in de regio blijft bestaan. Die ook Stuttgart-nieuws benadrukken het belang van ruilverkaveling om de uitdagingen van de wijnbouw op de lange termijn het hoofd te bieden. De Vitipendium herinnert ons er ook aan hoe historisch waardevol en toekomstgericht de wijnbouw in de regio kan zijn als de juiste maatregelen deze ondersteunen.