Redding voor Rennau: Bewoner koopt kerk om dorp te behouden!

Redding voor Rennau: Bewoner koopt kerk om dorp te behouden!

Er gebeurt iets opmerkelijks in het pittoreske dorpje Rennau, dat slechts ongeveer 700 inwoners telt. De kinder- en jeugdpsychiater Nando Röckemann verwierf de Sint-Stefanuskerk om de mogelijke sluiting en achteruitgang ervan tegen te gaan. Dit initiatief maakt deel uit van een grotere trend in Duitsland, waar kerken zich de afgelopen jaren steeds meer hebben moeten loskoppelen van aanbiddingsdoeleinden. Volgens NDR-rapporten zullen kerken in Duitsland op de lange termijn een op de drie van hun gebouwen moeten verkopen.

De Sint-Stefanuskerk werd in april 2025 ingewijd en de klok werd uitgebreid. Over de koopprijs van oorspronkelijk 30.000 euro werd hard onderhandeld. Röckemann is van plan de ongemakkelijke kerkbanken te verwijderen om het gebouw toegankelijker te maken voor de gemeenschap. Dit leidt tot een belangrijke discussie over het toekomstige gebruik van kerken en hun plaats op het platteland.

Uitdagingen bij later gebruik

De noodzaak om kerken te transformeren voor gebruik door de gemeenschap staat buiten kijf. Marcus Wagner, hoofd monumentenbescherming in de wijk Helmstedt, benadrukt dat creatieve oplossingen nodig zijn om te voorkomen dat deze historische gebouwen in verval raken. De slechte brandbeveiliging in kerkgebouwen vormt een grote uitdaging. Een voorstel voor een tweede vluchtroute door de sacristie wordt besproken om te voldoen aan de eisen voor veilig vervolggebruik.

Bovendien blijkt uit onderzoek dat ongeveer 30% van de kerken in de regio Berlijn-Brandenburg de komende tien jaar niet langer voor erediensten zal worden gebruikt, zoals de Duitse Stichting voor Monumentenbescherming stelt. Dat een heroverweging noodzakelijk is, wordt onderstreept door de voorbeelden van succesvolle verbouwingen zoals kinderdagverblijven of sportfaciliteiten in andere steden. Dergelijke creatieve projecten zouden de broodnodige perspectieven kunnen bieden voor veel van deze in moeilijkheden verkerende gebouwen.

De historische dimensie van de bekering van de kerk

Maar kerkbekering is geen nieuw concept. In feite zijn er al sinds de middeleeuwen bekeringen van kerken gedocumenteerd. In het verleden heeft de secularisatie er herhaaldelijk toe geleid dat kerken een nieuwe functie kregen – of het nu om schoollokalen of agrarische bedrijven ging. Deze transformaties zijn niet alleen gericht op het behoud van de gebouwstructuur, maar ook op het creëren van sociale resonantieruimtes, zoals de politicoloog Hartmut Rosa eist. Het is essentieel om het potentieel van deze ruimtes te ontdekken en overeenkomstige transformatieprocessen te durven ondernemen.

Maar de discussie over het behoud en de bekering van kerken is niet vrij van conflicten. Terwijl monumentenzorg het behoud van gebouwen als heilige ruimtes beschouwt, vinden theologen de verbouwing van gebouwen vaak problematisch. De theologische en architecturale perspectieven botsen, wat extra uitdagingen voor transformatie met zich meebrengt.

Het geval van Röckemann in Rennau laat zien hoe belangrijk de betrokkenheid van het individu bij de gemeenschap is. Met zijn project zou hij als model kunnen dienen voor andere gemeenschappen die op zoek zijn naar soortgelijke oplossingen voor de toekomst van hun kerken. Terwijl grote kerken worstelen met een teruglopend ledenaantal en afnemende belastinginkomsten, is een creatieve herbestemming van kerken een mogelijke manier om deze waardevolle sociale ruimte te behouden en nieuw leven in te blazen.

De bekering van kerken in Duitsland is niet alleen een actueel vraagstuk, maar ook een sociale opgave die een serieus onderzoek van de rol van religieuze ruimtes in de moderne wereld vereist. Of het nu gaat om een ​​culturele mijlpaal of als ontmoetingsplaats voor verschillende generaties, kerken hebben het potentieel om waardevolle functies buiten de dienst te vervullen.