Diversiteit vieren: de kerken van Duisburg bestrijden een tekort van 800.000 euro!

Diversiteit vieren: de kerken van Duisburg bestrijden een tekort van 800.000 euro!

De huidige uitdagingen waarmee de kerken worden geconfronteerd als de samenleving verandert, zijn duidelijk. In Duisburg zorgde de districtsynode voor opschudding toen zij unaniem auditcontracten toekende ter bestrijding van een tekort van 800.000 euro. Dit tekort wordt de komende vijf jaar verwacht bij de gemeenschapsoverschrijdende opgaven. De lokale ontwikkelingen stellen niet alleen financiële middelen op de proef, maar roepen ook vragen op over de rol van de kerk in een veranderende samenleving.

Er zijn al diverse maatregelen gelanceerd om op de financiële uitdagingen te reageren. De synode plant onder meer fusiegesprekken met het naburige kerkdistrict Dinslaken en een gezamenlijke sponsoring voor kinderdagverblijven. Daarnaast worden de functies van pastoors ingekrompen en worden het educatief centrum en het adviescentrum overgedragen aan diaconale sponsoring. De suggesties zijn gebaseerd op een uitgebreid participatie- en enquêtetraject dat is uitgevoerd onder de titel ‘Werken met Minder’. De concrete voorstellen moeten tijdens de herfstsynode worden ontwikkeld en in november zal een definitief besluit worden genomen.

Sociale verandering en het verlies van invloed

De uitdagingen voor de kerk zijn niet alleen zichtbaar in Duisburg. De daling van het kerklidmaatschap is een groot probleem in het hele land. Luidruchtig ZDF Minder dan 50 procent van de Duitsers is lid van een van de grote kerken, wat de vraag doet rijzen in hoeverre de sociale cohesie nog steeds gebaseerd is op religieuze waarden. De religieus socioloog Detlef Pollack stelt dat hoewel veel waarden zoals solidariteit en empathie christelijk zijn, ze ook gepromoot worden door andere sociale structuren zoals familie en gemeenschap.

Bovendien is het duidelijk dat de katholieke Kerk kampt met een vertrouwenscrisis. Gert Pickel, een kerksocioloog, voegt eraan toe dat de daling van het ledenaantal en de religiositeit sinds de jaren zeventig een langetermijnontwikkeling vertegenwoordigt en dat de misbruikschandalen slechts een deel van het probleem vertegenwoordigen. Grote instellingen, waaronder kerken, lijken aan belang te verliezen nu de samenleving nieuwe manieren zoekt om met levenscrises om te gaan.

Democratische steun en de rol van de kerken

De gevolgen van de teruggang in het ledenaantal blijven niet zonder gevolgen voor het vrijwilligerswerk en de maatschappelijke participatie. Statistieken tonen aan dat 50 procent van de kerkleden vrijwilligerswerk doet, terwijl slechts 33 procent van de niet-confessionele mensen actief is. Minder betrokkenheid zou kunnen leiden tot een geringe belangstelling voor democratische processen, wat op zijn beurt het sociale vertrouwen in de samenleving kan aantasten.

Om deze trend tegen te gaan, suggereren experts, zoals in één MDR-rapport voorgesteld om de kerk te positioneren als centrale aanbieder voor rituelen waar veel mensen behoefte aan hebben, zoals bruiloften en begrafenissen. Deelnameaanbiedingen die niet noodzakelijkerwijs religieus zijn, kunnen ook helpen om nieuwe leden aan te trekken.

Het valt nog te bezien welke concrete maatregelen uiteindelijk zullen worden genomen. De komende herfstsynode zal een belangrijke bijdrage leveren aan het opnieuw vormgeven van de toekomst van de kerk in de regio Duisburg en daarbuiten. In tijden waarin de sociale cohesie niet langer uitsluitend door religieuze instellingen lijkt te worden gewaarborgd, is het belangrijker dan ooit om nieuwe manieren te vinden om mensen te bereiken en bij hun gemeenschappen te betrekken.