NRW zorgt voor schuldverlichting: gemeenten halen opgelucht adem!
Noordrijn-Westfalen neemt 50% van de gemeentelijke schulden over voor oude schulden. Het doel is om de schulden per hoofd van de bevolking terug te dringen.

NRW zorgt voor schuldverlichting: gemeenten halen opgelucht adem!
In Noordrijn-Westfalen is gisteren aanzienlijke vooruitgang geboekt bij het beheersen van de gemeentelijke schulden. De deelstaatregering heeft besloten de helft van de buitensporige liquiditeitsleningen van de gemeenten over te nemen. Dit betekent dat iedere gemeente in het land geen schulden hoeft te hebben van meer dan 1.500 euro per hoofd van de bevolking. Deze unanieme stemming in het deelstaatparlement wordt gezien als een triomf voor de actiealliantie ‘Voor de waardigheid van onze steden’, die al jaren campagne voert voor deze hulp. Informatie hierover vindt u op de website van de alliantie fuerdiewuerde.de.
Districtsbestuurder Olaf Schade vatte de situatie samen: “Het is absoluut noodzakelijk dat de federale overheid haar steentje bijdraagt en nieuwe gemeenteschulden voorkomt.” Het regeerakkoord tussen de Unie en de SPD bepaalt dat de federale regering de helft van de oude staatsschuldprogramma's zal bijdragen. De deadline voor deze oude schuldenregeling is 31 december 2023. Dit initiatief is geen toeval, aangezien de financiële situatie van de gemeenten sindsdien aanzienlijk is verslechterd. De sociale uitgaven zijn met ruim 10% gestegen en de tekorten op de kern- en extra begrotingen bereiken recordniveaus.
Het oude schuldenprobleem in detail
Volgens dat Federaal Ministerie van Financiën het gemeentelijk niveau kampt met een enorme schuldenlast. Eind 2023 bedroeg de schuld ter zekerheid van de liquiditeit circa 31 miljard euro. Het gaat vooral om excessieve liquiditeitsleningen, dat wil zeggen leningen boven de 100 euro per inwoner die niet voor investeringen gebruikt konden worden. Deze leningen leggen een aanzienlijke last op gemeenten en beperken hun vermogen om belangrijke taken en investeringen uit te voeren.
Om dit tegen te gaan, verplicht het wetsontwerp, dat een wijziging van de Basiswet vereist, de staten om maatregelen te nemen om te voorkomen dat de gemeenteschulden opnieuw stijgen. Er zal bijzondere aandacht worden besteed aan de reeds uitgevoerde schuldverlichtingsprogramma's, waarmee ook in de stadstaten rekening moet worden gehouden. Het wetsvoorstel bevindt zich momenteel in het wetgevingsproces en staten hebben tot 11 april 2025 de tijd om commentaar te geven.
Ontwikkeling van de gemeentelijke financiën
De actiealliantie roept onder meer op tot een verhoging van het aandeel van de gemeenten in de belastinginkomsten tot 28%, een groter aandeel van de staat in de sociale uitgaven van de gemeenten en het afdragen van driekwart van het aandeel van NRW in het ‘speciale infrastructuurfonds’ aan de gemeenten. Deze eisen zijn niet alleen geschikt om de huidige situatie te verbeteren, maar ook om toekomstige uitdagingen beter aan te kunnen.
De hervorming van de gemeentelijke financiën in Noordrijn-Westfalen kent grote belangstelling. Deze integrale strategie is niet alleen bedoeld om een oplossing te vinden voor de acute problemen, maar ook om een basis te leggen voor een duurzaam financieel beleid in de toekomst. Alleen zo kunnen gemeenten er voor hun burgers blijven en noodzakelijke investeringen doen.