Digitaal patiëntendossier: risico's en fouten die u moet kennen!

Digitaal patiëntendossier: risico's en fouten die u moet kennen!

Het elektronisch patiëntendossier (ePA) heeft sinds de introductie in oktober 2023 voor opschudding gezorgd bij iedereen met een wettelijke ziektekostenverzekering in Duitsland. Behandelende artsen zijn verplicht om hun bevindingen, diagnoses en laboratoriumrapporten in de ePA in te voeren. Maar niet alles verloopt vlekkeloos. Patiënten rapporteren herhaaldelijk onjuiste of overdreven diagnoses in hun documenten, wat vooral gebruikelijk is op het gebied van psychische aandoeningen. Anja Lehmann van de Onafhankelijke Patiëntenadviesdienst waarschuwt dat dergelijke foutieve boekingen ernstige gevolgen kunnen hebben, bijvoorbeeld in de vorm van hogere verzekeringspremies of moeilijkheden bij het aanvragen van een arbeidsongeschiktheids- of levensverzekering.

Om toegang te krijgen tot hun eigen ePA moeten patiënten weten welke stappen nodig zijn. De toegang verloopt via smartphone-apps van zorgverzekeraars, waaronder AOK, IKK, Barmer en Techniker Krankenkasse (TK). Elke verzekerde moet eerst een online account aanmaken bij zijn zorgverzekeraar en vervolgens een ingewikkelde tweefactorauthenticatie doorlopen. Hiervoor zijn een legitimatiebewijs en een pincode nodig. Deze worden in de meeste gevallen meegestuurd met de zorgpas. AOK en TK hebben ook een derde app nodig voor identificatie. Als je niet met een smartphone wilt werken, kun je ook inloggen via een computer of laptop.

Onjuiste diagnoses in de ePA

In steden als Bielefeld rapporteren steeds meer patiënten onjuiste diagnoses in hun elektronische dossiers. Achter deze problemen zou een stimuleringssysteem tussen zorgverzekeraars en artsen kunnen schuilen dat voor bepaalde diagnoses beter betaalt. De Duitse Vereniging van Huisartsen legt uit dat dergelijke fouten uitzonderingen zijn en dat diagnoses naar beste weten en overtuiging worden gedocumenteerd. Het onjuist invoeren van de ePA brengt echter nog steeds gevaren met zich mee, omdat eenmaal gestelde diagnoses negatieve gevolgen kunnen hebben voor de toegang tot bepaalde beroepen of andere verzekeringen. Tips van Anja Lehmann zijn onder meer het dringende verzoek om regelmatig uw persoonlijke dossier te controleren om ernstige gevolgen te voorkomen.

Vanaf 1 oktober 2025 zullen niet alleen degenen met een wettelijke ziektekostenverzekering, maar ook artsenpraktijken en apotheken elektronische patiëntendossiers moeten invoeren. Hoewel het mogelijk is om het EPD actief te weigeren, zou gemakkelijke toegang tot gezondheidsgegevens de uitwisseling tussen artsen moeten bevorderen en onnodige onderzoeken moeten voorkomen.

Gegevensbescherming en informatiebeveiliging

Hoe veilig zijn onze gegevens eigenlijk? Voorstanders van gegevensbescherming zijn kritisch over de opslag van gevoelige informatie in de ePA. Er zijn in het verleden hackeraanvallen geweest en er zijn beveiligingslekken ontdekt. Consumentenbelangenbehartigers bekritiseren het feit dat patiënten eenzijdig werden geïnformeerd over de voordelen van de ePA, terwijl de mogelijke risico's nauwelijks werden genoemd. Het actief beheren van de eigen gegevens wordt steeds belangrijker omdat patiënten niet alleen verantwoordelijk zijn voor het documenteren van hun behandelingen, maar ook voor het vrijgeven van gevoelige informatie.

Iedereen die zich niet actief met de ePA bezighoudt, kan waardevolle informatie missen of over het hoofd zien. Om verzekerden te helpen bij het nemen van de noodzakelijke stappen zijn er instructies van zorgverzekeraars in de vorm van video’s en schriftelijk materiaal beschikbaar.

Het valt nog te bezien of de introductie van de ePA uiteindelijk het gewenste succes zal opleveren bij het verbeteren van de gezondheidszorg. Wel is duidelijk dat alle betrokkenen zorgvuldig moeten handelen om de patiëntveiligheid te waarborgen.