Plechtige klanken: Orkest neemt afscheid van Pons met het meesterwerk van Strauss
Op 2 juli 2025 eerde het Gran Teatre del Liceu Hermann Hesse met Strauss '"Four Last Songs". Matthias Goerne en Asmik Grigorian verschenen.

Plechtige klanken: Orkest neemt afscheid van Pons met het meesterwerk van Strauss
Het werd gevierd op 2 juli 2025 Orquesta Sinfónica del Gran Teatre del Liceu (OSGTL) een heel bijzonder concert dat niet alleen muzikaal maar ook symbolisch van betekenis was. Deze dag markeerde de 148e verjaardag van de geboortedag van de beroemde schrijver Hermann Hesse. Onder leiding van Josep Pons werden werken gepresenteerd die nauw verbonden zijn met de poëzie van Hessen.
Centraal op het programma stonden de “Four Last Songs” van Richard Strauss, die gebaseerd zijn op gedichten van Hesse, met uitzondering van het laatste lied, dat uit een werk van Joseph von Eichendorff komt. Deze liederen, die Strauss op 84-jarige leeftijd componeerde, zijn zijn laatste voltooide werken en brengen diepgaande thema's over zoals de dood en een vreedzame aanvaarding van het levenseinde. De nummers “Spring”, “September”, “At Sleep” en “Im Abendrot” tonen de artistieke ambities van de componist op het gebied van orkestliederen en zijn nog steeds erg populair bij luisteraars.
Muzikale hoogtepunten en uitdagingen
De avonden werden gepresenteerd door de gerenommeerde sopraan Asmik Grigorian opende fantastisch en vervangt Lise Davidsen, die oorspronkelijk voor deze avond was aangenomen vanwege haar zwangerschap. Grigorian werd geprezen om haar indrukwekkende uitvoering van de ‘Four Last Songs’, vooral vanwege de sterke verbinding met de orkestbegeleiding. In haar debuut als Isolde maakte ze indruk met haar vocale aanwezigheid, ook al beschikte ze niet helemaal over de ideale kwalificaties voor de rol.
Bariton Matthias Goerne kampte daarentegen met moeilijkheden. Zijn uitvoering van de monologische Koning Marke en Wotans “Comiat” was niet zo succesvol en bedierf de algemene indruk van het concert. Toch wist de orkestleiding onder Pons het concert om te toveren tot een feestelijk muzikaal evenement.
De verandering in het orkestmanagement
Het concert had bovendien een nostalgische ondertoon, aangezien het het einde betekende van Pons als chef-dirigent van de OSGTL. Vanaf komend seizoen 2026/27 is er geen vaste dirigent meer; In plaats daarvan zouden verschillende gastdirigenten moeten worden uitgenodigd om elk concert een fris tintje te geven. Dit zou kunnen leiden tot een versterkte diversiteit in het programma en de luisteraar de kans geven verschillende interpretaties en stijlen te ervaren.
De “Four Last Songs” zelf zijn meer dan alleen muzikale composities. Ze zijn een reflectie op de levenscyclus, gevormd door zowel de gedichten van Hesse als de inspiratie van Eichendorff, en gingen in première op 22 mei 1950. Strauss' werk gaat veel verder dan muziek en raakt aan universele thema's die nog steeds hedendaags en aantrekkelijk zijn.
Over het geheel genomen toont het concert niet alleen de indrukwekkende vaardigheden van de uitvoerders, maar ook de diversiteit en diepgang van de orkestliteratuur. Met de keuze van de stukken demonstreerde de OSGTL zijn toewijding aan hoogwaardige muziekinterpretatie, een reden waarom het zo gewaardeerd wordt in het culturele landschap.