Rondleiding door het Drielandenmuseum: ontdek de halve maan Madonna!

Rondleiding door het Drielandenmuseum: ontdek de halve maan Madonna!

Over een paar dagen vindt er een heel bijzondere culturele avond plaats in het Dreiländermuseum. Op 15 augustus 2025 om 18.00 uur vindt de publieke rondleiding “Maria Reloaded – middeleeuwse wereld van het geloof herontdekt” plaats onder leiding van kunsthistoricus Jeanette Gutmann. Deze datum valt op de christelijke feestdag van Maria-Tenhemelopneming, die vooral wordt gevierd in delen van Duitsland, Zwitserland en Frankrijk, maar ook in andere overwegend katholieke landen. Stad Lörrach meldt dat de tour bijzondere objecten uit het veld van de religieuze kunst in de permanente tentoonstelling van het museum zal presenteren.

Een centraal thema van de tour zal de afbeelding van Maria op een halve maan zijn. Deze iconische figuur wordt in de christelijke kunst vaak de halve maan Madonna genoemd. En niet zonder reden: de Halve Maan Madonna, vaak ook wel de Stralende Madonna of de Apocalyptische Madonna genoemd, is een belangrijk beeld van de Maagd Maria in de christelijke iconografie. Deze afbeeldingen zijn gebaseerd op de visioenen van Johannes uit Openbaring, waarin een zwangere vrouw wordt beschreven die wordt achtervolgd door een draak. Deze symboliek wordt tijdens de rondleiding uitgebreid onderzocht en levert interessante inzichten op in de middeleeuwse geloofswereld.

De halve maan Madonna: een kunstsite

De Halve Maan Madonna met Kind, gemaakt uit lindehout rond 1480, is een van de belangrijkste werken die tijdens deze tour worden gepresenteerd. Dit beeld heeft indrukwekkende afmetingen van 130 x 35 x 28 cm en draagt ​​een prachtig rood gewaad en een vergulde jas. Boven haar torent een achtpuntige, verzilverde kroon, versierd met gesuggereerde stenen. Tegelijkertijd toont het beeld het naakte kindje Jezus op de linkerschouder van Maria. De afwerking is echter niet zonder gebreken: sommige delen van het kind en de moeder ontbreken en er zijn restauratiewerkzaamheden uitgevoerd aan zowel de neus van Maria als aan andere delen. Hierdoor krijgt het beeld een heel bijzondere, levende geschiedenis die zeker onderwerp van gesprek zal zijn.

De afbeelding van deze Madonna heeft een diepe iconografische verwijzing. Het is gebaseerd op de Openbaring van Johannes (hoofdstuk 12, 1-4), waarin een vrouw wordt beschreven die op de maan staat, gekleed met de zon, en wordt achtervolgd door een draak. Hieruit blijkt niet alleen de religieuze maar ook de artistieke ontwikkeling richting de Madonna-aanbidding in de late middeleeuwen. De transformatie van apocalyptische vrouw naar maansikkel Madonna spreekt een breed publiek aan en bewijst hoe Maria's rol in de christelijke traditie door de eeuwen heen is gegroeid. Wikipedia vat deze verandering treffend samen door te wijzen op de diverse representatievormen van deze figuur.

Vooral in 2025, wanneer de feestdag van Maria-Tenhemelopneming samenvalt met een toegenomen belangstelling voor heilige kunst, is de “Maria Reloaded”-tour een succesvolle gelegenheid om dieper inzicht te krijgen in de betekenis van Maria in het christendom en tegelijkertijd de prachtige werken van het Dreiländermuseum te bewonderen. Dit evenement wordt niet alleen gezien als een culturele bijdrage, maar ook als een uitnodiging aan iedereen die geïnteresseerd is om de spirituele dimensie en artistieke herinnering van Maria te verkennen.

Reserveringen voor de rondleiding kunnen rechtstreeks bij het museum worden gemaakt en het zal interessant zijn om te zien welke verdere details en verhalen kunsthistoricus Jeanette Gutmann in petto heeft. Een avond die zowel kunst- als religieliefhebbers zal bekoren!