70 jaar wervingsovereenkomsten: Italiaanse gastarbeiders vertellen hun verhalen

70 jaar wervingsovereenkomsten: Italiaanse gastarbeiders vertellen hun verhalen

Wat blijft er over van een verhaal dat zo velen heeft gevormd? Een actuele tentoonstelling in het hoofdstaatsarchief in Stuttgart biedt informatie over de ervaringen van de Italiaanse ‘gastarbeiders’ die 70 jaar geleden naar Duitsland kwamen. Tegenwoordig zijn jonge mensen als Luca Perazzotti en Gina Faul de chroniqueurs van hun familieverhalen, die vol herinneringen zijn aan uitdagingen en kansen. Borden met ‘Verboden Italianen toegestaan’ in restaurants of aankomen in een vreemde cultuur zijn slechts enkele van de ervaringen die Luca te horen kreeg van zijn grootvader, Giuseppe Casuccio. Een krachtige terugblik die laat zien dat deze verhalen door vele generaties heen zijn gegaan. Dat meldt zij Stuttgart-nieuws.

De rekruteringsovereenkomst van 1955 markeerde het begin van een belangrijke periode in de geschiedenis van de Duits-Italiaanse migratie. Vanaf dat jaar vertrokken duizenden Italianen vanuit het zuiden om voet aan de grond te krijgen in de snelgroeiende economie van West-Duitsland. Dankzij de overeenkomst, die als model diende voor latere rekruteringsovereenkomsten met andere landen, konden velen hun levensonderhoud veiligstellen en tegelijkertijd bijdragen aan de economische versterking van de Bondsrepubliek. Volgens schattingen woonden in 2024 nog steeds ongeveer 67.000 voormalige Italiaanse gastarbeiders die tussen 1955 en 1973 emigreerden in Duitsland. De meerderheid, ongeveer 72 procent, was zelf immigrant, terwijl 28 procent in Duitsland geboren was. ZDF gemeld.

Een blik op de ervaringen

De tentoonstelling in Stuttgart belicht niet alleen historische feiten, maar gaat ook in op de persoonlijke verhalen van de migranten. Luca Perazzotti bezocht enthousiast de tentoonstelling met zijn Italiaanse klas op de Queen-Katharina-Stift High School, die werd geleid door zijn moeder, Jasmin Casuccio. Hier horen jongeren over de levensomstandigheden van hun voorouders, zoals de erfenis uit een leren koffer en de foto's van de sloppenwijken.
Voor veel studenten is de migratie-ervaring tastbaar. Gina Faul, wier moeder het in de jaren tachtig aandurfde om naar Duitsland te verhuizen, vertelt over soortgelijke ervaringen. Ook Sara Montana Lampo, die pas negen jaar geleden met haar gezin naar Stuttgart verhuisde, ziet parallellen met de verhalen van haar voorouders.

Christian Enea herinnert zich de taalbarrières die hij ook moest ervaren. Dergelijke hindernissen waren voor veel gastarbeiders het dagelijkse leven. De grootvader van Luca Perazzotti, Giuseppe Casuccio, die zonder rekruteringscontract naar Duitsland kwam, vond steun van andere Italianen en werkte zich een weg door verschillende banen op de bouwplaats totdat een tragisch auto-ongeluk hem tegenhield. Ondanks alle tegenslagen bleef het gezin in Duitsland, wat voor veel gastarbeiders allerminst gepland was.

De relevantie van vandaag

De tentoonstelling maakt duidelijk dat de onderwerpen migratie en integratie vandaag de dag nog steeds actueel zijn. Een terugblik helpt de uitdagingen van het heden te begrijpen. In 2024 hadden 650.000 mensen met een Italiaanse immigratieachtergrond zich in Duitsland gevestigd, van wie velen in sectoren als de horeca en metaalbewerking. De redenen voor hun immigratie blijven dezelfde: werkgelegenheid, gezin en onderwijs blijven op de voorgrond staan. Luidruchtig Dagelijkse spiegel Mensen met een Italiaanse migrantenachtergrond vormen ongeveer 0,9 procent van de beroepsbevolking in Duitsland.

Net als toen zijn de verhalen en ervaringen van de ‘gastarbeiders’ een onmisbaar onderdeel van de Duitse geschiedenis. Terugkijken leert ons niet alleen waar we vandaan komen, maar ook hoe belangrijk het is om de diversiteit van culturen en de verhalen die daarmee samenhangen te waarderen.