Brandweercrisis: hoe Oost-Friesland de ondergang van de Brandweer verhinderde

Brandweercrisis: hoe Oost-Friesland de ondergang van de Brandweer verhinderde

In Duitsland is de brandweer een onmisbaar onderdeel van de rampenbestrijding. Ongeveer 95% van de brandweerlieden zijn vrijwillige reddingswerkers die onvermoeibaar werken om hun gemeenschap te dienen. Ter vergelijking: de Nederlandse brandweer, de Brandweer, kampt met personeelstekorten. Friedhelm Tannen, voorzitter van de Brandweervereniging Oost-Friesland, maakte deze observatie tijdens een bezoek aan Nederland. In Oost-Friesland wonen er doorgaans zo'n 70 tot 120 inwoners per brandweerlid, terwijl dit aantal in de regio Groningen oploopt tot bijna 800. Laten we eens nader kijken naar de verschillen en uitdagingen waarmee beide systemen te maken hebben.

Wat maakt de Brandweer zo bijzonder?
De structuur van de Nederlandse brandweer verschilt aanzienlijk van die in Duitsland. Alle brandweerlieden moeten worden getraind in ademhalingsbescherming, wat een grotere flexibiliteit bij de werkzaamheden mogelijk maakt. Iedereen kan elke taak op zich nemen. Bovendien zijn er slechts zes hulpdiensten op een brandweervoertuig in plaats van negen zoals gepland in Duitsland. Uit onderzoek blijkt dat de bereidheid om vrijwilligerswerk te doen in Nederland lager is dan in Duitsland, wat het lage aantal vrijwilligers verklaart. Volgens de bevindingen van Fire Department Life.de heeft een gemiddelde gemeenschap met 15.000 inwoners slechts 16 hulpdiensten, wat de kritieke situatie vergroot.

Verschillende opleidingstrajecten

De brandweer in Nederland heeft zich de afgelopen decennia sterk ontwikkeld, hoewel deze oorspronkelijk gebaseerd was op de Duitse brandweer. Er zijn inmiddels echter gemeenschapsoverschrijdende veiligheidsregio’s (Veiligheidsregio’s) die de organisatie steeds meer overnemen. Er is een uniform opleidingssysteem ingevoerd voor zowel vrijwilligers als fulltime medewerkers, en de opleiding varieert van brandweerlieden tot vooraanstaande verenigingen. Dit is een opmerkelijke aanpak om een ​​hoog opleidingsniveau te garanderen en de efficiëntie te verhogen, zoals beschreven door Christian Velthausz van de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland.

In Duitsland daarentegen wordt de brandweer gekenmerkt door wettelijke voorschriften in de afzonderlijke deelstaten. De organisatie varieert enorm; er zijn stads-, wijk- en wijkbrandweerverenigingen. Ook worden er diverse financiële prikkels aangeboden, zoals tot 4 euro per opdracht of trainingsdag in sommige gemeenschappen, om de betrokkenheid te bevorderen. In Nedersaksen is het personeelstekort bijvoorbeeld niet wijdverbreid en heeft het aantal vrijwillige brandweerlieden de grens van 130.000 overschreden.

De waarde van vrijwilligerswerk

Bijzonder in Nederland is de gespreide onkostenvergoeding die de leden van de Brandweer ontvangen. Je kunt tot 25 euro per gebruiksuur verdienen. Dit concept kan enige prikkels bieden, maar schiet tekort ten opzichte van de financiële prikkels in Duitsland. In veel Duitse gemeenschappen staan ​​de vrijwillige brandweerkorpsen open voor alle burgers, hoewel het lidmaatschap gratis is en in- en uitstappen gebaseerd is op persoonlijke inzet.

Hoe gaan beide landen om met de uitdagingen?
De uitdagingen zijn in beide systemen vergelijkbaar, maar worden op een andere manier aangepakt. In Duitsland is intensieve ondersteuning nodig om de aanwerving van jong talent te garanderen en bestaande leden actief te houden – zij het door middel van reguliere opleidingen of door vrijetijdsactiviteiten. In Nederland kan echter een fundamentele herziening van de prikkels voor lidmaatschap van de Brandweer nodig zijn om meer burgers aan te trekken voor vrijwilligerswerk. Een langetermijndoelstelling van beide landen zou het waarborgen van de veiligheid van de bevolking moeten zijn en het adequaat ondersteunen van de hulpdiensten.

Samenvattend kan worden gesteld dat de brandweer in Duitsland en Nederland voor grote uitdagingen staat als gevolg van de verschillende structuren en opleidingssystemen. Of het nu gaat om het werven van personeel voor de brandweer of het zorgen voor een tekort aan hulpverleners: hier is echte samenwerking nodig.

Voor meer informatie over de structuren van de brandweer in Nederland, bezoek NWZonline, Feuerwehrleben en Wikipedia.