Polen begint grenscontroles: chaos dreigt aan de Duitse grens!

Polen begint grenscontroles: chaos dreigt aan de Duitse grens!

De Duits-Poolse grens bevindt zich momenteel in het middelpunt van een brandpunt dat niet alleen reizigers uit Polen treft, maar verstrekkende gevolgen heeft voor de hele regio. Sinds oktober 2023 hebben de Duitse autoriteiten controles ingevoerd voor reizigers uit Polen om irreguliere migratie tegen te gaan. Lange files aan de Poolse kant zijn het merkbare gevolg van deze maatregelen. Vanaf aanstaande maandag 10 juli tot en met 5 augustus worden ook aan de Poolse kant reizigers, pendelaars en vrachtwagens gecontroleerd. Dit zorgt voor verdere spanningen en verkeersvertragingen, vooral voor voertuigen met getinte ruiten of veel inzittenden.

De controles zelf worden niet bij vaste slagbomen uitgevoerd, maar willekeurig, waardoor sommige reizigers met onvoorziene vertragingen te maken krijgen. De toegangseisen blijven ongewijzigd, dus een identiteitskaart is voldoende voor reizen tussen Duitsland en Polen. Forensen worden echter zwaar getroffen; Dagelijks pendelen ongeveer 13.000 mensen naar Saksen en ruim 14.000 naar Brandenburg. De minister van Binnenlandse Zaken van Brandenburg heeft al gewaarschuwd voor een dreigende verkeersinstorting als gevolg van de controles aan beide kanten.

Politieke achtergronden

Eén reden voor de Duitse controles is het toegenomen aantal ongeoorloofde binnenkomsten. Sinds 8 mei zijn er al 7.960 van dergelijke inzendingen geregistreerd, en in het Duits-Poolse grensgebied zijn er ongeveer 1.300 afwijzingen geweest, waaronder 285 asielaanvragen. Dit heeft ook de Poolse politiek in de schijnwerpers gezet. De Poolse oppositiepartij PiS gebruikt de kwestie om haar kiezers te mobiliseren, terwijl de regering ernstige zorgen heeft geuit over ongeoorloofde patrouilles georganiseerd door rechtse groeperingen.

De politievakbond vreest dat asielzoekers tussen landen heen en weer gestuurd kunnen worden, maar de federale minister van Binnenlandse Zaken acht dit onwaarschijnlijk. De druk is ook economisch voelbaar: de Brandenburgse kamers van koophandel en industrie waarschuwen voor negatieve gevolgen voor de handel en het goederenverkeer. Uit de gratis statistieken blijkt dat in 2024 ongeveer 9,7 miljoen tolplichtige vrachtwagens de Duits-Poolse grensovergangen passeerden.

Europese dimensie

Een blik voorbij de directe grenzen leert dat controles in het Schengengebied opnieuw erg populair zijn. Landen als Oostenrijk, Frankrijk en Nederland hebben ook eigen maatregelen genomen. Er worden op Europees niveau inspanningen geleverd om de asielprocedures te versnellen. In april 2024 keurde het EU-Parlement een nieuwe grensprocedure voor asielbesluiten goed, die tot doel heeft beoordelingen snel te maken. Het doel van de hervorming is om migranten met een lage kans op asiel aan de buitengrenzen snel te deporteren en binnen een strikt tijdsbestek van twaalf weken op aanvragen te beslissen.

Ook de ontwikkeling van het aantal irreguliere binnenkomsten is opmerkelijk: volgens Frontex was er in 2024 sprake van een daling van 38 procent ten opzichte van het jaar daarvoor. Dit is het laagste niveau sinds 2021 en wordt deels toegeschreven aan vluchtelingenovereenkomsten met Noord-Afrikaanse landen. Ook de samenwerking met de landen van de Westelijke Balkan heeft een positief effect.

De normalisering van de grenssituatie tussen Duitsland en Polen blijft echter onzeker en zou sterk kunnen afhangen van toekomstige hervormingen van het asielstelsel. Voor pendelaars en reizigers tussen de twee landen telt elke dag, en er wordt volop gespeculeerd over verdere ontwikkelingen. De volgende keer zal blijken of en hoe de situatie aan de grens versoepelt.

Meer informatie vindt u op Radio Ennepe Ruhr, Europees Parlement En Zuid-Duitse krant.