Koblenz: Zaken tegen klimaatactivisten stopgezet – wat nu?
De rechtbank van Koblenz sloot de procedure tegen klimaatactivisten van de ‘Laatste Generatie’ die in 2023 een weg blokkeerden.

Koblenz: Zaken tegen klimaatactivisten stopgezet – wat nu?
De rechtbank in Koblenz heeft de strafzaak tegen vier activisten van de controversiële klimaatgroep ‘Last Generation’ gestaakt. Dit besluit veroorzaakte opschudding en kan worden gezien als een nieuwe mijlpaal in het discours over burgerlijke ongehoorzaamheid. De getroffen activisten staken zich tijdens de ochtendspits in juli 2023 vast op de Friedrich-Ebert-Ring, waardoor de verkeersstroom ernstig werd verstoord. Niettemin duurde de feitelijk veroorzaakte blokkade slechts ongeveer 17 minuten, zoals een video >SWR< laat zien.
Voorafgaand aan de gerechtelijke procedure werd aan de vijf activisten een boete opgelegd, waartegen vier actievoerders bezwaar maakten. Ze zagen hun sit-in als een noodzakelijk signaal voor meer klimaatbescherming en zeiden dat ze, onder de druk van de klimaatverandering, niet werkeloos konden toekijken. Een 54-jarige activiste herhaalde dat het voor haar belangrijk was om de jonge generatie te steunen die zich inzet voor klimaatbescherming. Zij bleven zich altijd bewust van hun verantwoordelijkheid voor de juridische gevolgen van hun handelen.
Maatschappelijke betrokkenheid of dwang?
De politie bestempelde de actie als dwang omdat de actievoerders met hun acties de rechten van andere weggebruikers beperkten. Burgerlijke ongehoorzaamheid, zoals beoefend door de ‘Laatste Generatie’, fungeert als een middel om op dreigende gevaren te wijzen. Over de redenen voor dergelijke vormen van protest wordt in de samenleving al enige tijd gesproken. Er worden historische parallellen getrokken met de wegblokkades door vredesactivisten in de jaren tachtig. Of dergelijke acties daadwerkelijk het gewenste doel bereiken, namelijk het vergroten van het bewustzijn over klimaatbescherming, is controversieel >bpb.
Een activist van de ‘Laatste Generatie’ stapt nu naar het Federale Constitutionele Hof in Karlsruhe nadat hij is veroordeeld voor een soortgelijke wegblokkade in Berlijn. Ze krijgt steun van de rechtshulpvereniging “Backing for an Active Civil Society”. Net als de Koblenz-activisten betoogt zij dat het bestraffen van dergelijke blokkades de fundamentele rechten op demonstratievrijheid onevenredig beperkt.
Het debat over burgerlijke ongehoorzaamheid
De discussie over de protestvormen van de ‘laatste generatie’ is emotioneel en gepolariseerd. Burgerlijke ongehoorzaamheid wordt opgevat als een daad van weigering die bestaande wetten overtreedt, maar met als doel een hogere moraliteit te legitimeren. Critici vrezen dat dergelijke protesten de principes van constitutionele burgerlijke ongehoorzaamheid zouden kunnen schenden. De vraag blijft of deze vorm van protest daadwerkelijk de gewenste maatschappelijke acceptatie vindt of juist niet het gewenste effect sorteert.
Het is duidelijk dat de activiteiten van de ‘Laatste Generatie’ het debat over klimaatbescherming en hoe we in de toekomst met burgerlijke ongehoorzaamheid moeten omgaan, zullen blijven sturen. Hoe zal de samenleving reageren op deze vormen van protest, die vaak als radicaal en disproportioneel worden ervaren? Eén ding is zeker: de jonge activisten staan voor een enorme uitdaging om hun boodschap aan het publiek over te brengen en tegelijkertijd de juridische gevolgen van hun daden te aanvaarden.