Bijzondere inzichten: De strijd tegen personeelstekorten bij de rechterlijke macht!

Bijzondere inzichten: De strijd tegen personeelstekorten bij de rechterlijke macht!

De uitdagingen in de rechterlijke macht zijn divers en hebben niet alleen gevolgen voor de rechters, maar voor het hele systeem. Dr. Lars Tiemann, voormalig rechter bij de rechtbank Jever en nu werkzaam bij het Openbaar Ministerie, heeft deze problemen uit de eerste hand ervaren. Hij werkte van mei 2024 tot september 2025 bij de rechterlijke macht, nadat hij eerder negen maanden bij de regionale rechtbank van Oldenburg en het openbaar ministerie had doorgebracht. Zijn beslissing om de rechterlijke macht in te gaan werd ingegeven door een veroordeling, zelfs als de aanbiedingen in de particuliere sector financieel lucratiever zouden zijn geweest NWZ Online gerapporteerd.

Het werk van een rechter is allesbehalve eenvoudig. Het dagelijks leven wordt gekenmerkt door de voorbereiding van de procedure, het horen zelf, het horen van getuigen en het afwegen van bewijsmateriaal. Het aantal zaken dat per dag wordt behandeld varieert aanzienlijk. Terwijl er op een goede dag zeven tot acht huwelijksprocedures kunnen plaatsvinden, blijven de rechtszalen op andere dagen leeg. De emotionele spanning is in veel gevallen bijzonder uitdagend, wat Tiemann zowel als rechter als nu als aanklager kan begrijpen. Een voorbeeld van een bizar geval was de soldaat die een blessure opliep met een koekenpan om te ontsnappen aan een oefening.

Overbelasting en gebrek aan personeel

De uitdagingen van gerechtigheid zijn niet alleen persoonlijk; ze zijn systemisch. Corinna Wiggers, rechter bij de rechtbank van Lübeck, plant officieel 315 minuten voor een proces tegen belastingontduiking, maar in werkelijkheid duurt het voor soortgelijke zaken vaak meer dan 300 uur. Dit laat zien hoe zwaar de rechters in Noord-Duitsland momenteel overbelast zijn. De toenemende duur van de procedures is alarmerend: de afgelopen tien jaar zijn ze in Nedersaksen met 15% en in Sleeswijk-Holstein zelfs met 22% toegenomen, wat wijst op aanzienlijke tekorten in de personeelssector, zoals NDR notities.

Uit het personeelsberekeningssysteem, bekend als PEBB§Y, blijkt dat veel rechtbanken onderbemand zijn. Nedersaksen heeft minimaal 193 voltijdbanen nodig, terwijl er momenteel alleen al in 87 van de 91 rechtbanken niet genoeg rechters zijn. Dit leidt niet alleen tot een overbelasting van bestaande rechters, maar ook tot druk die de kwaliteit van de jurisprudentie in gevaar kan brengen. Rechters geven beoordelaars vaak de gewenste resultaten door, wat wijst op diepere problemen in het beoordelingsproces. Hier moet dringend iets gebeuren.

De oplossing is vereist

De dringende noodzaak van hervormingen in de rechterlijke macht werd ook duidelijk tijdens een evenement georganiseerd door de Duitse Vereniging van Rechters en de Vereniging van Rechters in Sleeswijk-Holstein. Bijna honderd deelnemers bespraken het personeelstekort en de noodzaak om jonge advocaten aan te trekken voor een carrière in de rechterlijke macht. In veel rechtbanken wordt niet alleen het jonge talent bekritiseerd, maar ook de algemene omstandigheden, bijvoorbeeld door het verbeteren van de digitale werkmogelijkheden en het verhogen van de salarissen, zoals vermeld in de samenvatting DRB valt te lezen.

Het justitiële landschap is in transitie en de vragen zijn groot: hoe kan de overbelasting van de rechtbanken effectief worden bestreden? Welke prikkels moeten worden gecreëerd om het rechtssysteem aantrekkelijker te maken voor jongeren? In een tijd waarin digitalisering steeds belangrijker wordt, is het essentieel dat de rechterlijke macht niet alleen met de tijd meegaat, maar ook voorbereid is op de toekomst.