Sociale media: jongvolwassenen worstelen met de gevaren van verslaving!
Uit nieuw onderzoek blijkt dat bijna de helft van de jongvolwassenen in Duitsland verslavingssymptomen vertoont als gevolg van sociale media.

Sociale media: jongvolwassenen worstelen met de gevaren van verslaving!
In de wereld van vandaag is het gebruik van sociale media stevig verankerd in ons dagelijks leven. Een actueel rapport van Deutschlandfunk benadrukt dat 96 procent van alle Duitsers van 18 jaar en ouder deze digitale platforms gebruikt. Vooral jongere leeftijdsgroepen hebben veel verslavingssymptomen, waarbij bijna één op de twee mensen onder de 20 jaar er last van heeft. Ongeveer een derde van de 20- tot 39-jarigen vertoont tekenen van problematisch gebruik, wat ernstige gevolgen kan hebben voor de geestelijke gezondheid en het dagelijks leven. De gemiddelde online tijd bedraagt maar liefst drie uur en achttien minuten per dag, waarbij jongeren onder de twintig zelfs ruim vier uur per dag op sociale media doorbrengen.
Hier rijst de vraag: wat betekent dit voor jongeren? Uit een onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) blijkt dat 11 procent van de jongeren tekenen van problematisch gedrag vertoont bij het gebruik van sociale media. Vooral meisjes worden hier getroffen: 13 procent, vergeleken met 9 procent voor jongens. Dit blijkt zorgwekkend, vooral wanneer 36 procent van de jongeren voortdurend online contact heeft met vrienden en 34 procent regelmatig digitale games speelt, waarvan 22 procent op gamedagen minstens vier uur achter het scherm doorbrengt. Dergelijk gedrag draagt bij aan de bedreiging van het geestelijk welzijn en kan een negatieve invloed hebben op het dagelijkse school- en sociale leven.
De rol van mediageletterdheid
Een ander aspect dat niet mag ontbreken in de discussie over sociale media is het belang van mediageletterdheid. Uit een rapport van het Federaal Agentschap voor Burgereducatie blijkt dat 95 procent van de 12- tot 19-jarigen dagelijks internet gebruikt, voornamelijk via smartphones, die nu bijna alomtegenwoordig zijn. De populairste platforms onder jongeren zijn Instagram, TikTok en YouTube. Deze sociale netwerken spelen niet alleen een rol bij het oriënteren van de eigen identiteit, maar bevorderen ook de sociale banden met leeftijdsgenoten. Opgemerkt moet worden dat de constante beschikbaarheid van nieuwe inhoud en erkenning via likes en reacties een strijd om aandacht creëren die fataal kan zijn.
De WHO heeft al gewezen op de noodzaak van beschermende maatregelen. Dr. Hans Henri P. Kluge roept op tot grotere inspanningen om meer te investeren in gezondheidsbevorderende schoolomgevingen en op bewijs gebaseerde programma's. Daarnaast moeten ouders en leerkrachten ondersteuningsaanbiedingen krijgen en een open dialoog voeren met jongeren over digitaal welzijn. Het is belangrijk dat jongeren leren verantwoordelijk te zijn met hun online activiteiten en weloverwogen beslissingen te nemen.
Uitdagingen en kansen
De uitdaging is om niet alleen probleemgedrag te onderkennen, maar er ook actief actie tegen te ondernemen. Uit eerder onderzoek blijkt dat probleemgebruikers vaak last hebben van een slechter mentaal en sociaal welzijn en worstelen met lagere academische prestaties. Om dit tegen te gaan hebben jongeren behoefte aan programma’s die geschikt zijn voor hun leeftijd, genderbewust en cultureel aangepast zijn. Platformaanbieders hebben de verantwoordelijkheid om leeftijdsverificatie in te voeren en gevaarlijke inhoud rigoureus te modereren.
Uiteindelijk is het cruciaal om een balans te vinden tussen het gebruik van sociale media en het behouden van de geestelijke gezondheid. Alleen door open uitwisseling en onderwijs kunnen toekomstige generaties leren hoe ze digitale media moeten gebruiken. Uiteindelijk zijn sociale media zo diep geïntegreerd in de levens van jongeren dat het niet mogelijk zal zijn om ze volledig te vermijden. De digitale wereld kent immers ook voordelen, zoals de mogelijkheid tot sociale steun van leeftijdsgenoten.
In een tijd waarin bijna één op de twee jongvolwassenen tekenen van verslaving vertoont, zijn maatregelen om de mediageletterdheid te versterken en het bewustzijn te vergroten over de uitdagingen die het digitale leven met zich meebrengt essentieel. Hierbij is het belangrijk om goede vaardigheden aan te tonen, zodat ook toekomstige generaties veilig door de digitale wereld kunnen navigeren.