Strengere controles: Duitsland dringt aan op maatregelen tegen de Russische schaduwvloot
Vanaf 1 juli 2025 zullen de Duitse en Zweedse autoriteiten Russische olietankers in de Oostzee inspecteren om hun verzekeringsdekking te controleren.

Strengere controles: Duitsland dringt aan op maatregelen tegen de Russische schaduwvloot
De huidige controles aan de kust van de Oostzee zijn bedoeld om de druk op de Russische schaduwvloot te vergroten. De Duitse autoriteiten zijn gespecialiseerd in het onderzoeken van tankers die mogelijk onvoldoende verzekerd zijn. Deze maatregel is met name gericht tegen schepen die mogelijk worden gebruikt om de sancties tegen Rusland te omzeilen. Vanaf dinsdag zullen ambtenaren beginnen met het interviewen van bemanningen over hun verzekeringsdekking voor schade door olierampen. Vooral tankers die in de buurt van Fehmarn naar het oosten varen, worden getroffen. Duitsland werkt nauw samen met Zweden, dat ook met deze controles begint Boyens Media gerapporteerd.
Zoals Federaal Transportminister Patrick Schnieder (CDU) benadrukt, is het van groot belang om een volledig beeld te krijgen van de situatie van de schepen, zodat de juiste maatregelen kunnen worden genomen. Ook federaal minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul (CDU) benadrukt dat deze maatregelen bedoeld zijn om de druk op de Russische schaduwvloot te vergroten. Tegelijkertijd moeten de habitats in de Oostzee worden beschermd. De binnenkomende documenten en controles kunnen leiden tot Europese observaties en mogelijke sancties als er afwijkingen worden ontdekt. Het is alarmerend dat de verzekeringsdekking van veel van deze schepen onduidelijk is, omdat ze vaak wegblijven van gerenommeerde verzekeringsmaatschappijen en Europese havens.
Milieurisico's en de rol van de schaduwvloot
De Russische schaduwvloot is niet alleen een economisch probleem, maar ook een ecologisch probleem. Luidruchtig Deutschlandfunk Greenpeace-activisten waarschuwen voor het gevaar van verouderde tankers. Deze vloot, die de oorlog in Oekraïne helpt financieren, wordt geschat op ruim 591 tankers. Een derde daarvan is afkomstig van westerse rederijen, en hun valse eigendom en vlaggen leiden tot onduidelijke aansprakelijkheidskwesties. Gemiddeld zijn de getroffen tankers 17 jaar oud, wat een ernstig risico vormt voor het kwetsbare ecosysteem van de Oostzee, gezien het vaak gebrekkige onderhoud ervan.
In 2021 zijn de reizen met Russische olietankers in de Oostzee met 70% gestegen. Alleen al vorig jaar passeerden ongeveer 1.000 met olie beladen tankers de Duitse kust, en dit gaat gepaard met een toename van de milieurisico's. De Schaduwvloot slaagde erin het effect van het door de G7-landen ingevoerde olieprijsplafond aanzienlijk te minimaliseren. Ondanks een prijsplafond van $60 per vat ruwe olie genereert Rusland aanzienlijke inkomsten uit deze vloot.
Politieke reacties en toekomstige maatregelen
EP-leden roepen op tot harder optreden tegen de schaduwvloot en meer toezicht. Volgens de jongste inspanningen van de Europese Unie werden vorige maand 27 schaduwtankers op een sanctielijst geplaatst. Ook de internationale sancties die tegen Russische olietankers zijn opgelegd, laten aanvankelijk succes zien: meer dan 200 tankers zijn door de VS bestraft en talloze andere door de EU. Het Federaal Agentschap voor Burgereducatie meldt dat de Schaduwvloot de afgelopen jaren mogelijk ook is gebruikt voor hybride oorlogsvoering. De discussie over het nemen van fysieke actie tegen deze tankers wordt luider en er is een duidelijke behoefte aan actie om de daarmee samenhangende milieu- en veiligheidsrisico's aan te pakken.
Over het geheel genomen wordt het duidelijk dat het controleren van de Schaduwvloot niet alleen een kwestie van veiligheid is. Het toezicht wordt ook gezien als een essentiële stap in de strijd tegen het Kremlin en zijn economische stabiliteit. Het valt nog te bezien of de huidige maatregelen effectief genoeg zullen zijn om zowel de Oostzee te beschermen als de Russische inkomstenstromen te beperken.