Wadephul: Syrië is vandaag de dag erger dan Duitsland in 1945! De kritiek barst los!

Wadephul: Syrië is vandaag de dag erger dan Duitsland in 1945! De kritiek barst los!

De situatie in Syrië blijft zorgwekkend, zoals minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul (CDU) onlangs opmerkte tijdens een bezoek aan Harasta, een buitenwijk van Damascus. In zijn verklaring vergeleek hij de verwoestingen in het land met de verwoestende omstandigheden in Duitsland na de Tweede Wereldoorlog. Deze verklaring veroorzaakt veel discussie en is een gevoelige kwestie omdat het het debat over de terugkeer van Syrische vluchtelingen naar Duitsland nieuw leven inblaast. Wadephuls vergelijking stuitte niet alleen op instemming, maar ook op massaal verzet binnen de CDU en CSU, waar de repatriëring van Syriërs die bescherming zoeken een centrale zorg is.

Wadephul legde uit dat Syrië, net als Duitsland na 1945, zo zwaar verwoest was dat het momenteel niet mogelijk was voor de vluchtelingen om terug te keren. In Harasta woonden ooit slechts 40.000 van de 350.000 mensen en meer dan tweederde van de huizen is verwoest. Daarnaast worden er dagelijks nieuwe massagraven ontdekt, wat de beklemmende situatie ter plaatse onderstreept. De minister kondigde aan dat Duitsland de wederopbouw van Syrië zou blijven steunen, nadat het land lange tijd geleden had onder het regime van Bashar al-Assad. Ruim zeven miljoen mensen hebben Syrië de afgelopen jaren verlaten, terwijl slechts een klein aantal vluchtelingen durft terug te keren.

Een teder plantje van hoop?

Met de verdrijving van het Assad-regime in december 2024, dat werd omvergeworpen door rebellen onder de islamitische militie Hajat Tahrir al-Sham, lijkt een nieuw tijdperk te zijn aangebroken. Maar veel experts waarschuwen voor de aanhoudende gevaren en de onstabiele situatie in Syrië. Alledaagse uitdagingen, zoals het gebrek aan infrastructuur in veel regio’s, maken terugkeer nog steeds riskant. Iets minder dan 2.000 vluchtelingen zijn sinds begin 2025 naar Syrië teruggekeerd en, zoals de UNHCR opmerkt, is er momenteel geen rationele basis om terugkeer aan te moedigen.

De parallellen met de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog staan ​​buiten kijf. Destijds was er een opmerkelijke terugkeerbeweging van miljoenen ontheemden in Duitsland, wat cruciaal was voor de wederopbouw van het land. Historisch gezien toonden veel Duitsers een sterk verlangen om ondanks de verwoesting terug te keren naar hun thuisland. Een soortgelijke beweging om het land te versterken kan ook in Syrië nodig zijn om een ​​betere toekomst mogelijk te maken. De uitdaging zal echter enorm zijn, aangezien 16,7 miljoen mensen, oftewel 90% van de bevolking, humanitaire hulp nodig hebben.

De rol van Duitsland en de toekomst van Syrië

Sinds het begin van het conflict heeft Duitsland Syrische vluchtelingen gesteund met ongeveer 13 miljard euro en meer dan een miljoen Syriërs opgevangen die bescherming zochten. Van 2014 tot 2024 was Syrië het belangrijkste herkomstland van asielzoekers in Duitsland. Er zijn momenteel ongeveer 712.000 Syrische beschermingszoekers geregistreerd in het Centraal Register van Buitenlanders, waarvan 88% een erkende beschermingsstatus heeft. In de discussie over de toekomst van Syrië wordt duidelijk dat het politieke landschap na de val van het regime nog steeds onzeker is. Een nieuwe interim-president, Ahmed al-Sharaa, probeert het land te verenigen, terwijl de politieke realiteit in het land heel anders is.

Het debat over de terugkeer van vluchtelingen is echter allesbehalve eenvoudig. Terwijl sommige terugkeerders, zoals de Syrische vluchteling Hassam, familie bezoeken in Harasta, zijn de meeste anderen van plan voorlopig in Duitsland te blijven. De wreedheden tegen de burgerbevolking – vooral die van christenen – onderstrepen de problemen die met terugkeer gepaard gaan. Afgezien van deze menselijke tragedies moeten besluitvormers in Duitsland en internationaal zorgvuldig overwegen hoe ze met de kwestie van terugkeer moeten omgaan.

Hoe de ontwikkelingen verder gaan blijft spannend. De uitdagingen zijn enorm, en de hoop op vrede en wederopbouw vergt geduld en moed van alle betrokkenen. De tijd zal leren of historische vergelijkingen kunnen helpen bij het nemen van de juiste beslissingen.