Tien jaar later We kunnen het: het verdeelde vluchtelingenbeleid van Duitsland
Tien jaar na Merkel's 'We kunnen het' belicht het artikel de veranderingen in het Duitse vluchtelingenbeleid en de opkomst van de AfD.

Tien jaar later We kunnen het: het verdeelde vluchtelingenbeleid van Duitsland
Precies tien jaar geleden, op 2 september 2015, gaf Angela Merkel het Duitse vluchtelingenbeleid vorm met haar krachtige zin ‘Wij kunnen het’. Duitsland werd destijds geconfronteerd met een van de grootste vluchtelingenbewegingen sinds de Tweede Wereldoorlog. Ongeveer 800.000 mensen stonden aan de grenzen van het land, op zoek naar veiligheid en een beter leven. Deze aanvankelijke gastvrije cultuur is in de loop der jaren echter aanzienlijk veranderd. n-tv meldt dat optimisme is vervangen door desillusie.
Sindsdien is de politieke wind veranderd. Volgens recente opiniepeilingen is het Alternatief voor Duitsland (AfD) de populairste partij die de politieke agenda vormgeeft, waarbij vluchtelingen altijd op de voorgrond staan. De CDU en CSU hebben zich afgekeerd van de oorspronkelijke koers van Merkel, en isolatie lijkt nu het nieuwe motto van dit moment te zijn. dagelijks nieuws laat zien dat zelfs de verkeerslichtcoalitie grenscontroles heeft ingevoerd en asielzoekers aan de grenzen afwijst.
Een verandering in integratie
De veranderende vluchtelingensituatie brengt niet alleen uitdagingen met zich mee, maar ook vooruitgang. Sinds 2015 heeft ongeveer 64% van de vluchtelingen werk gevonden, maar integratie blijft een uitdaging. Er zijn nog steeds problemen, vooral met de erkenning van kwalificaties en kinderopvang. De kosten van levensonderhoud zijn gestegen en de discussie over de toegang tot de arbeidsmarkt voor veel Oekraïense vrouwen die vorig jaar naar Duitsland kwamen, is nu een hot topic geworden.
Hoewel het totale misdaadcijfer is gedaald, blijkt uit statistieken dat buitenlanders steeds meer als verdachten worden beschouwd. Dit geeft aanleiding tot bezorgdheid, vooral ten aanzien van jonge mannen die geweld hebben meegemaakt. Vorig jaar werden ruim 20.000 deportaties geregistreerd, een stijging van 20%. Stimulansen voor terugkeer en deportaties maken deel uit van het integratiepakket, dat ondanks alle inspanningen voor uitdagingen staat.
Politieke reacties en toekomstplannen
Merkel verdedigt zelf haar besluit destijds om de grenzen niet te sluiten en benadrukt dat de lessen uit het verleden ook in de toekomst belangrijk zullen blijven. Ondertussen werken Duitsland en de EU aan maatregelen om de immigratiecijfers terug te dringen, waaronder betalingen aan landen als Tunesië en Libië. Een verdere oplossing moet worden gezocht met het nieuwe Gemeenschappelijk Asielsysteem (CEAS), dat vanaf volgend jaar de mogelijkheid biedt om asielprocedures aan de buitengrenzen van de EU uit te voeren.
De politieke omstandigheden blijven gespannen. De AfD is getransformeerd van een meer gematigde partij onder Bernd Lucke naar een radicalere beweging waarin migratie en de veronderstelde ‘immigranten-islamisering’ dominante kwesties zijn. Terwijl andere partijen moeite hebben om een oplossing te vinden voor de argumenten van de AfD, blijft de kloof tussen de politieke kampen in Duitsland merkbaar.
Het valt nog te bezien hoe de migratiedruk zich verder zal ontwikkelen. Hoewel het aantal asielaanvragen daalt, laten de ervaringen van de afgelopen jaren zien dat de toekomst ook nieuwe uitdagingen met zich mee zal brengen. De zin “We kunnen het” vindt weerklank en wordt steeds meer een toetssteen voor de politieke beslissingen van morgen.