Brandstichting in Frankfurt: een dood en de schaduw van haat

Brandstichting in Frankfurt: een dood en de schaduw van haat

Op 25 oktober 2025 blijft de stad Frankfurt in de publieke belangstelling. Op deze dag wordt in het Joods Museum de ‘Open Dag’ gevierd, maar de gebeurtenissen worden overschaduwd door een tragisch incident: een brandstichting in het koosjere restaurant Shuk eiste het leven van keukenhulp Patrice Sankara, die oorspronkelijk uit Burkina Faso kwam. De politie heeft een bekende rechtsextremist geïdentificeerd als de vermoedelijke dader, maar Henry Silberstein, een rabbijn en onderzoeker uit Frankfurt, heeft twijfels geuit over deze theorie. De hele situatie werpt een zorgwekkend licht op de sociale spanningen in de regio en de manier waarop in Duitsland met antisemitisme wordt omgegaan.

Deze brandstichting is niet het eerste incident in zijn soort. Volgens statistic.de is er de afgelopen jaren sprake van een zorgwekkende toename van antisemitische incidenten in Duitsland, die vooral zijn toegenomen in de context van het conflict tussen Hamas en Israël. In 2022 werden nog ruim 2.600 antisemitische misdaden geregistreerd, waarbij de meeste misdaden binnen het spectrum van rechtse misdaad vielen. De toename van dergelijke daden is bijzonder dramatisch sinds de Covid-19-pandemie, die heeft geresulteerd in een toename van antisemitische uitspraken en geweld in heel Duitsland.

Een cultureel evenement van betekenis

Ondanks deze grimmige omstandigheden is het Joods Museum vastbesloten de cultuur te vieren. De ‘Open Dag’ markeert niet alleen de postume publicatie van de misdaadroman ‘Je zult niet liegen’ van Michel Bergmann, die in 2023 op 80-jarige leeftijd overleed, maar biedt ook een platform voor gesprekken en discussies over de rechten van joden in Duitsland. De lezing wordt geleid door bekende persoonlijkheden als Ilja Richter en Vivian Kanner en is een uiting van culturele veerkracht).

De directeur van het museum, Mirjam Wenzel, wil het huis positioneren als digitale pionier, onder meer door een TikTok-kanaal te ontwikkelen om een ​​jonger publiek te bereiken. Toch heeft het museum ook te maken met de uitdagingen van antisemitisme en discriminatie. Er waren 14 strafrechtelijke klachten in 2024 en in 2025 zijn er al 27 gemeld. Dit onderstreept de toenemende spanningen in de samenleving.

Sociale uitdagingen en antisemitisme

Antisemitisme in Duitsland blijft een complex probleem. Uit een onderzoek uit 2022 blijkt dat 30% van de respondenten zei dat ze in het dagelijks leven antisemitische grappen hadden meegemaakt. Op sociale media en zelfs in persoonlijke kringen zijn vaak denigrerende opmerkingen over joden te vinden. Deze vooroordelen hebben historische wortels en zijn niet alleen wijdverbreid in Duitsland, maar ook wereldwijd.

Ongeveer zeventig jaar na de Holocaust is het bewustzijn van antisemitisme echter vaak nog steeds onvoldoende. Een breed scala aan mensen, waaronder politieke actoren en sociale wetenschappers, benadrukken de noodzaak om deze haat actief te bestrijden en een inclusieve samenleving te bevorderen.

Samenvattend kan worden gezegd dat de “Open Dag” in Frankfurt een poging is om de culturele identiteit te versterken en te vieren, ondanks de zware last van antisemitisme en discriminatie. De uitdagingen waarmee het Joods Museum wordt geconfronteerd, zijn niet alleen intiem voor de joodse gemeenschap in Frankfurt, maar beïnvloeden de hele samenleving in Duitsland.